وسپه در قیمت 280 تومن
وامید در قیمت 212 تومن
وآرین در قیمت 155 تومن(دارای ریسک)
شاراک در قیمت 775 تومن
امید در قیمت 163 تومن
اخابر در قیمت 440 تومن(تقریبا بدون ریسک)
وپارس در قیمت 184 تومن
شگل در قیمت 847 تومن
وصنا در قیمت 221 تومن
وسکاب در قیمت 140 تومن(بسیار جذاب)
این نوشتار با استفاده از مطالب مندرج در کتاب چگونه در بورس موفق شدم به قلم حسین اسدنیا تنظیم شد. به گونه ای می توان خلاصه فصل معیار های انتخاب سهم او را در این پست مطالعه کرد.
اولین معیار در انتخاب یک سهم توجه به حقوق صاحبان سهم است که بمفهوم ارزش خالص یک شرکت است که وقتی همه ی بدهی ها را شرکت پرداخت کند آنچه برای صاحبان سهام و مالکان باقی می ماند؛ است. در اولین معیار ابتدا این عدد را با ارزش بازار که حاصلضرب قیمت در تعداد سهم شرکت است را مقایسه می کنیم. نسبت P/B بیانگر تناسب ارزش بازاری شرکت بر حقوق صاحبان سهم (ارزش دفتری شرکت) است.
گام دوم در معیار اول انتخاب یک سهم بنیادی بازده حقوق صاحبان سهام است که به آن Return on Equity یا به اختصار ROE گفته می شود. سود خالص پس از پرداخت مالیات را از صورت سود و زیان بر عدد جمع حقوق صاحبان سهام تقسیم می کنیم. این نسبت را برای شرکت های گروه در نظر می گیریم و هر چه این عدد بیشتر باشد بازده ای که صاحبان سهام کسب می کنند بیشتر خواهد بود.
سومین مرحله از نخستین معیار من برای انتخاب سهم شامل میزان بدهی و میزان هزینه ی مالی است که شرکت می پردازد. ابتدا به صورت ترازنامه مراجعه می کنم و بدهی های شرکت را بررسی می کنم و سپس به صورت سود و زیان مراجعه می کنم و میزان هزینه مالی پرداختی را می بینم. به هر میزانی که بدهی و هزینه مالی بیشتر باشد، از نظر من ریسک شرکت و سهم بیشتر است. ممکن است ROE بالا باشد که مطلوب است؛ ولی اگر به خاطر بدهی زیاد این درصد بالا باشد، در واقع مدیریت شرکت کار پر خطری انجام داده و من ریسک سهم و شرکت را زیاد دانسته کیفیت ROE را کم می دانم.
هر چه ROE بالاتر و بدهی و هزینه های مالی پایین تر باشد، پس ریسک شرکت و سهم پایین تر و نسبت P/E (قیمت بر درآمد) می تواند نسبت به صنعت و گروه مربوط بالاتر باشد.
این نخستین معیار انتخاب سهم وارن بافت نیز می باشد.
حاشیه سود ناخالص نشانگر خوب یا بد بودن کسب و کار شرکت است و حاشیه سود خالص نشانگر خوب یا بد بودن مدیریت شرکت. هر چه تفاوت و فاصله ی سود خالص با سود ناخالص کمتر باشد، نشانگر این است که بدهی و هزینه های مالی شرکت کمتر است و مدیریت شرکت تلاش می کند از منابع شرکت بهترین استفاده را برده و کسب و کار شرکت را با کمترین هزینه جلو ببرد.وقتی این فاصله در هر صورت مالی کمتر و کمتر می شود، نشانه ی مثبتی است که مدیریت کاملا و با دقت حواسش به منابع بوده و سودسازی بهینه تری با هزینه های کمتری مدنظرش است. از نظر وارن بافت هر چقدر بدهی شرکتی بیشتر باشد، قطعا ریسک مربوط به آن بیشتر است و نسبت P/E کمتر باید باشد؛ زیرا سهام دار با خرید سهم در حال انجام کار پرریسکی است. پس همیشه این جمله حکیمانه وارن بافت را به خاطر داشته باشید که هر چه میزان بدهی شرکتی بیشتر باشد، به همان میزان ریسک شرکت و سهم بیشتر می شود و قبول هر ریسکی میبایست همراه با محاسبات و خردورزی باشد. و این جمله در کنار علم به اینکه دوره رکود و رونق سپری می شود بسیار اهمیت دارد.
سومین معیار بنیادی انتخاب سهم ارتباط کل دارایی ها با سود خالص است، یک معیار مهم، تقسیم سود شرکت بر کل دارایی هاست که به آن بازده دارایی ها گفته می شود. در انگلیسی به بازده دارایی ها Return on Assets یا ROA گفته می شود. شرکتی که در این معیار ضعیف باشد به این معناست که شرکت نمی تواند به اندازه مناسب از دارایی ها برای سود سازی استفاده کند.
چهارمین معیار بررسی بنیادی، صورت گردش وجوه نقد شرکت است. معیار اصلی صورت های ترازنامه و سود و زیان، حسابداری تعهدی است؛ یعنی همین که معامله ای صورت می گیرد، در صورت های مالی نیز منعکس می شود و نیازی به ردوبدل کردن وجه نقد دیده نمی شود. در حالی که مبنای صورت گردش وجوه نقد، حسابداری نقدی است و فقط در صورت انتقال وجه، عدد در صورت مالی درج می شود؛ بنابراین صورت گردش وجوه نقد باید بطور دقیق بررسی شود و دی که آیا شرکت خوب پول می گیرد یا نه. منابع تزریق پول نقد به شرکت از چه منابعی است؟ آیا از عملیات و کسب و کار اصلی شرکت است یا از منابع استقراضی است یا از محل سرمایه گذاری های شرکت؟ وضعیت ورود نقدینگی در حال بهبود است؟ منطقا هر چه ورود نقدینگی به شرکت بیشتر و بهتر انجام شود، نیاز به منابع استقراضی و پرداخت هزینه مالی کمتر و حاشیه سود خالص شرکت بیشتر می شود.
معیار پنجم بنیادی دوره ی عملیات کامل در یک شرکت تولیدی است؛ یعنی چقدر طول می کشد یک شرکت کالای خود را تولید کند، بفروشد و پول آن را دریافت کند.
معیار ششم بنیادی موتور نقدینگی شرکت است. شرکت هایی که نقدینگی خوبی می سازند، معمولا کمتر به تامین مالی از تسهیلات و وام روی می آورند و هزینه مالی آن ها به مراتب کمتر است و کمتر نیاز است به منابع خارج از شرکت وابسته شوند. در صورت های مالی به مسائلی توجه می کنیم تا میزان صحت این موتور نقدینگی را متوجه شویم: میزان نقد در ترازنامه، میزان سرمایه در گردش در ترازنامه(از اختلاف دارایی های جاری و بدهی های جاری مشخص می شود) ، حاشیه سود خالص و ناخلص شرکت. جریان ورودی نقدینگی ناشی از عملیات که در صورت وجوه نقد نوشته می شود و بررسی جریان نقدینگی از سرمایه گذاری ها به خوبی زیر ذره بین قرار می گیرند تا صحت و سلامت پول سازی شرکت مشخص شود. معمولا چنین شرکت هایی نیازی به ایجاد بدهی ندارند و به راحتی با پول خود مشغول سودسازی هستند و منطقا از ریسک کمتری برخوردارند.
هفتمین معیار عناصر تشکیل دهنده ی هزینه تولید است که در صورتی که از این هزینه ها پیشبینی درست به دست آوریم تا اگر قرار است این هزینه بزرگ در شرکت کمتر یا بیشتر شود، بدانیم سود شرکت تحت تاثیر قرار خواهد گرفت و قیمت سهم از این تغییرات متاثر می شود.
هشتمین معیار بنیادی برای خرید سهم انجام مطالعات قوی(اخبار، پروژه ها، طرح ها، برنامه های منتشر شده کدال و ...) در مورد سهم است.
نهمین معیار بنیادی خرید سهم حضور در مجامع، محیط فعالیت شرکت و گفتگو با مدیران شرکت است.
معیار دهم ارزش گذاری سهم است.(که در پست های مجزا بررسی خواهد شد.)
معیار یازدهم بنیادی انتخاب سهم، مدیریت مالی شرکت در موضوعاتی همچون بودجه بندی سرمایه ای، ساختار یا بافت سرمایه ای، مدیریت سرمایه در گردش. که با تجربه در تحلیلشان توانمندی کسب می شود.
دوازدهمین معیار بنیادی انتخاب سهم عبارت است از P/E کم ROE بیشتر و بدهی کمتر
و همچنین P/S کمتر
وارن بافت می گوید مهم ترین مشغله او در بازار بورس این است که صورت های مالی شرکت های مختلف را مطالعه کند و نحوه ی کسب و کار و سود آوری را بفهمد تا بهترین سهام را برای سرمایه گذاری انتخاب کند اینکه چگونه شرکت ها از وجه نقد خود استفاده می کنند و چقدر طول می کشد این وجه نقد در چرخه عملیات قرار بگیرد و دوباره به وجه نقد جدید تبدیل شود.چقدر سود واقعی کسب می شود و بابت این سود آوری چقدر دارایی و منابع از سهام داران درگیر این عملیات است؟ آیا مدیریت شرکت به درستی فرصت های سودآوری را تشخیص می دهد؟ آیا به درستی هزینه ها را کنترل می کند؟ آیا میزان سود اکتسابی با میزان دارایی ها تناسبی دارد؟ خیلی از اطلاعات لازم در بررسی دقیق صورت های مالی کنونی و گذشته و مقایسه با شرکت های رقیب به خوبی به دست می آید و پس از مدتی فرصتی ناب برای سرمایه گذاری خود را نشان میدهد.
سیزدهمین معیار بنیادی انتخاب سهم بررسی روند بنیادی سهم در کنار روند تکنیکال سهم و مقایسه آن با شرکت های رقیب سهم در بازار است بعنوان مثال روند P/B و قیمت سهم
چهاردهمین معیار خرید سهم سود آور تحلیل تکنیکال بویژه تحلیل حجم معاملات (ارزش معاملات) است.
پانزدهمین معیار موفقیت در بورس، بررسی گروه های مختلف و تشخیص فرصت بهتر و انتخاب سهام بنیادی در بورس می باشد. که این روش انتخاب سهم را روش بالا به پایین می نامند.
چهاردهمین معیار خرید سهم توجه به این نکته است که در سراسر دنیا گاهی ترس و گاهی طمع بدجوری دامن گیر بازار بورس شده استو قیمت ها را خیلی افزایش و کاهش داده. با معیار ارزش ذاتی تلاش می کنم از این فرصت ای احساسی بازار استفاده کنم.
اغلب در بازار بورس اوراق بهادار تهران صحبت از سهام بزرگ می شود نگاه سرمایه گذاران به سهام معروف و بزرگ است که گمان می رود سود در سهام و شرکت های غول آساست، اما در نظر من سود اغلب در سهام شرکت های کوچک با شناوری محدود است. تلاش من این است که شرکت های کوچک را لیست کنم و به خوبی عملیات و کسب و کارشان به همراه گزارش های مالی به به خوبی مطالعه کنم. اگر پتانسیلی ببینم بیشتر مترکز می شود و همه اطلاعات شرکت را با دقت و وسواس گونه ای مطالعه می کنم.
تحول در شرکتی کوچک تاثیر شگرف بر سود آن شرکت خواهد گذاشت و قیمت سهم را چندین برابر می کند؛ ولی در شرکت های بزرگ هر تحولی نیازمند انقلابی بزرگ است تا شاید سود شرکت 50 درصد افزایش یابد و قیمت سهم 40 درصد تا 70 درصد افزایش یابد. یعنی سهم های چالاک را برای سرمایه گذاری مناسب باید انتخاب کرد.
به دلیل کاهش قیمت دلار در هفته گذشته شاخص هم وزن با وجود رشد حمایت جدی ای از نقدینگی ورودی به بورس نداشت و با توجه به اینکه دلخواه دولت نگه داشتن نرخ دلار در کانال 14000 تومن می باشد به ظاهر می توان انتظار داشت با بروز اخبار مثبت شاهد ورود نقدینگی به بورس باشیم و بتوان قله های جدید تری را شاهد بود.
به ظاهر اصلاح شاخص این گروه تا محدوده ی حمای 61 درصد فیبونانچی یعنی محدوده ی 220000 را خواهیم داشت. پس پیشنهاد می شود درصورتی که یکی از نماد های این گروه را دارا می باشید زودتر بفروشید و در محدوده بازگشتی شاخص مجدد به سهم ورود کنید.
این شاخص بیانگر وجود شاخص در سطوح حمایت خودش است که می توان در یکی از نمادهای بنیادی این گروه ورود کرد.
برگشت شاخص نوید رشد شاخص را می دهد و می توان در یکی از شرکت های بنیادی گروه ورود کرد. که هدف اول این شاخص می توان 36000باشد.
همینک شاخص در محدوده ی 61 درصد اصلاحی فیبونانچی وجود دارد و با توجه به ورود خوب نقدینگی در این شاخص به قطع افزایش شاخص را خواهیم داشت پس ورود به یکی از نماد های بنیادی این گروه منطقی است.
عدم حضور دلالان در این بازار به دلیل کوچک بودن شرکت های این گروه نموداری را نشان می دهد. که هرگز توصیه به ورود در این نماد ها نمی شود.
؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
ظرفیت افزایش شاخص تا سطوح 220000 دیده می شود. ورود در یکی از نمادی های بنیادی گروه مناسب است.
می توان در یکی از شرکت های این گروه که شرایط بنیاد بهتری دارد ورود کرد که سرآغاز موجی افزایشی تا سطوح 50000 در این شاخص دیده می شود وجود دارد.
روند قدرتمند افزایشی شروع شده است و می توان پس از تحقیق در یکی از شرکت های این گروه که شرایط بنیادی مطلوب تری دارند ورود کرد.
به دلیل واگرایی شاخص با حجم به نظر می رسد که اصلاح در این گروه خواهیم داشت.
انتظار افزایش بیشتر این شاخص وجود دارد.
و می توان در یکی از نماد های بنیادی این گروه ورود کرد.
با توجه به کاهش قیمت برخی فلزات در بازار های جهانی می توان کاهش شاخص در این گروه را انتظار داشت البته قیمت جهانی برخی فلزات نظیر مس در سطوح مقاومت سالیانه شان قرار دارند و می توان بازگشت قیمت از این سطوح و نهایتا افزایش شاخص فلزات اساسی در بازار را داشت.
روز شنبه به گونه ای می شود که ظرفیت رشد بیشتر و شکستن مقاومت48000 در این گروه وجود دارد و یا اصلاح خواهیم داشت که به شخصه با وجود این کندل بزرگ منفی روز چهارشنبه ولی باز به رشد در این شاخص بیشتر اعتقاد دارم اما در صورت اصلاح می توان اصلاح تا محدوده ی 42000 را انتظار داشت.
انتظار رشد مجدد این شاخص از فردا وجود دارد و نماد های بنیادی این گروه می تواند مورد معامله قرار گیرد.
به نظرم روز چهار شنبه به دلیل وجود ریسک در بازار کندل بزرگ نزولی در این شاخص زده شد که در صورت ادامه این روند اصلاح تا 4800 واحد را خواهیم داشت و پس از آن رشد مجدد اما از طرفی به دلیل افزایش نرخ دلار و بازگشت آن به کانال 14000 تومن همچنان انتظار رشد شاخص ها پابرجاست اما رشدی که واگرایی با حجم داشته باشد نمی تواند دوام بیاورد و اساس رشد واقعی بر اساس همراهی حجم معاملات و ورود نقدینگی به صنعت می باشد. پتانسیل رشد بازار در صورت وجود اخبار مثبت شرکت ها همچنان باقی است. اخباری نظیر تجدید ارزیابی و تشکیل بازار آزاد ارزی.پ و ادامه دار بودن گزارشات خوب فروش اردیبهشت و یا گزارشات خوب سالیانه.
همینک مانند بسیاری از گروه های بورسی انتظار اصلاح وجود دارد. اما خبر های خوب برای بورس می تواند به رشد همه ی گروه های بروسی منجر شود. همینک نشانه هایی از رشد روی این شاخص مشاهده می شود و این مسئله می تواند نوید قله های جدید روی این شاخص را به ما بدهد شاید قله 38000 برای این شاخص بورسی قابل دست یابی باشد اما به مرور.
پس به شخصه صبر می کنم تا در صورت شکستن دو مقاومت 27000 و 30000 شاخص وارد نماد های بهتر این گروه شوم.
به نظرم این شاخص در این هفته از مقاومت خود عبور می کند و در 4000 واحد جای خواهد گرفت. و سناریو دیگر که افت 1000واحد شاخص این صنعت است بسیار بعید به نظر می رسد. پس فکر می کنم در این گروه هم شرکت های بنیادی در این هفته فرصت ورود به آنها مطرح است اما به شرط شکستن مقاومت 3300 شاخص.
در این گروه هم هر چند امیدواری به رشد از سطح مقاومت فعلی را مشاهده می کنیم اما واگرایی شاخص با حجم بیانگر این است که تشکیل روندی صعودی در شاخص دور از دسترس است مگر آنکه اخباری نظیر رشد مجدد دلار مانع از این اصلاح در این شاخص و سایر گروه های بورسی گردد. به گونه ای بازار فعلی بیانگر وجود خوف و رجا جدی نسبت به بازار می باشد. به نظر شخصی ام اصلاح بازار نمی تواند یک اصلاح جدی باشد. به دلیل اینکه عامل اصلی بوجود آمدن این جو نا اطمینانی بازار به دلیل نزول قیمت دلار و اخبار مثبت جهت نزول دلار بود. با توجه به اینکه در شرف تشکیل بازار آزاد ارزی هستیم و شاید بسیاری از سرمایه گزاران اثر این بازار را بر روی شرکت ها نتوانند تحلیل کنند این چنین شاهد جو نا اطمینانی در بسیاری از شاخص ها شده ایم که به گمانم بزودی اثر بخشی مثبت این بازار آزاد ارزی بر سود آوری شرکت ها برای سرمایه گزاران مشخص می گردد که در این صورت شاخص ها رشدی جدی تر از حال را تجربه خواهند کرد.
از لحاظ تکنیکالی شاهد رشدی جدی در گروه هستیم و دارای سیگنال خرید روی شاخص هستیم.که می تواند عامل آن را اخبار منتشر شده مبنی بر افزایش نرخ برق مصرفی دانست. البته برای تشخیص سهام برتر در این گروه و ورود برای سرمایه گزاری در این گروه باید به گزارشات کدال و حجم های ورودی در نماد های این گروه توجه کرد.
در این گروه هم واگرایی شاخص با ورود نقدینگی داریم که بیانگر اصلاح می باشد. لازم به ذکر است انتظار اصلاح در شاخص ها به معنای عدم رشد شاخص ها و سهام های گروه نیست بلکه به این معناست که انتظار داریم شاهد نزول قیمت ها تا افزایش رشد انتظارات سهامداران از سهام های گروه های متفاوت باشیم. پس هر چند به قطع یقیین در بازار تورمی شاهد رشد بلند مدت خواهیم بود اما در صورتی که اخباری مثبت و یا قدرت پیش برندگی نرخ دلار بر بورس اعمال نشود شاهد اصلاح و نزول قیمت ها خواهیم بود.
شرایط رنج در حالت بیش خریدی در این بازار مشاهده می شود که بیانگر رصد بازار دارو توسط سرمایه گزاران است که درصورت افزایش قیمت دارو برای شرکت های این گروه این شرایط به افزایش قیمت های سهام شرکت های این گروه منجر گردد و در غیر اینصورت می توان اصلاح در این گروه را هم انتظار داشت.
در این گروه هم رشد شاخص با رشد حجم معاملات همراه نیست و واگرایی در ورود نقدینگی در شاخص داریم که بیانگر وقوع اصلاح جدی در شاخص است مگر آنکه اخبار و گذارشات جذابی برای شرکت های گروه مانع از این اصلاح گردد. و باعث ورود نقدینگی جدید به بازار گردد. که در این صورت روند افزایشی جدیدی روی خواهد داد. که بسیار هم قدرتمند خواهد بود.
به ظاهر رشد این شاخص از باقی شاخص های بورسی عقب مانده است و اخبار مثبت این گروه پتانسیل خوبی در این گروه می تواند ایجاد کند البته رکود اقتصادی نگاه به این گروه را همچنان منفی نگاه خواهد داشت اما قرار داد های آتی این گروه در صورت وقوع پتانسل رشد این گروه را به شدت افزایش خواهد داد.
هر چند شرکت های خرده فروشی بورسی همینک با قیمت های بالای دادوستد می شوند اما همچنان به رشد بیش از این، قیمت ها در این گروه می توان امیدوار بود.
هر چند همبستگی این صنعت با سیمانی ها مورد انتظار است اما واگرایی منفی در نمودار مشخص است که نوید افت این شاخص و همراهی آن در صورت افت شاخص هموزن را می دهد.
با توجه به اخبار مربوط به افزایش قیمت سیمان و همچنین افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی ها شرایط تکنیکالی خوبی در این شاخص برای رشد وجود دارد.
رشد در این گروه دور از ذهن نیست. هم اکنون روی مقاومتش قرار دارد.